"Ik zoek eigenlijk iemand die het allemaal al eens gedaan heeft." Dat hoor ik vaak in een eerste gesprek. En dan vraag ik: zoek je iemand die vertelt hoe hij het deed? Of zoek je iemand die je helpt om zelf te zien wat jij moet doen?
Dat is precies het verschil tussen een mentor en een coach. Een mentor deelt zijn eigen ervaring. Een coach helpt jou om je eigen antwoord te vinden en je doel te halen. Allebei waardevol. Maar niet voor dezelfde vraag.
In dit artikel lees je het verschil, en wanneer je wat kiest. Ook als dat betekent dat je geen coach nodig hebt.
Wat doet een business coach?
Een business coach stelt vragen. Veel vragen. Niet om je te pesten, maar omdat het antwoord meestal al bij jou ligt. Je ziet het alleen niet, omdat je er middenin zit.
Een coach kijkt naar jou als ondernemer. Naar je gedrag, je keuzes en je patronen. Waarom loop je steeds tegen hetzelfde aan? Wat houdt je tegen? Een coach spiegelt, confronteert en vraagt door. Daarna maak je samen een plan en houdt de coach je eraan.
Een coach hoeft jouw branche niet te kennen. Daar schreef ik eerder over in Jij kent mijn branche niet, dus kun je mij niet coachen. Jij bent de expert in je vak. De coach is de expert in het proces.
Wil je uitgebreider lezen wat business coaching is en wat het oplevert? Lees dan business coach: wat is het en wat levert het op?
Wat doet een mentor?
Een mentor is iemand die verder is dan jij, vaak in dezelfde branche of hetzelfde soort bedrijf. Hij heeft gedaan wat jij wilt gaan doen. Een mentor vertelt hoe hij het aanpakte, welke fouten hij maakte en wat hij nu anders zou doen.
Een mentor geeft dus vooral advies. Hij opent soms ook deuren. Hij kent mensen, hij weet hoe het werkt in jouw wereld. Een mentorrelatie loopt vaak lang en is meestal informeler. Je belt elkaar als er iets speelt.
Het risico? Wat voor je mentor werkte, hoeft voor jou niet te werken. Andere tijd, andere markt, ander mens. Een goede mentor weet dat. Een minder goede mentor vertelt je vooral hoe je het moet doen zoals hij het deed.
Het verschil in één tabel
| Business coach | Mentor | |
|---|---|---|
| Rol | Begeleider van jouw proces | Ervaren voorbeeld en adviseur |
| Aanpak | Vragen stellen, spiegelen, confronteren | Ervaring delen, advies geven |
| Focus | Jij: gedrag, keuzes, leiderschap, doelen | Je vak en je branche: hoe het werkt |
| Branchekennis | Niet nodig | Vaak juist de kern |
| Duur | Vaak een afgebakend traject met doelen | Vaak lang en informeel |
| Relatie | Professioneel, met afspraken | Vaak persoonlijk, soms vriendschappelijk |
| Wie heeft het antwoord? | Jij | Vaak de mentor |
Wanneer kies je wat?
Je loopt vast in jezelf: kies een coach
Je weet eigenlijk wel wat er moet gebeuren, maar je doet het niet. Je blijft alles zelf doen. Je hebt steeds gedoe met personeel. Je bent moe, je slaapt slecht, je verliest je plezier. Of je groeit door naar een rol als leidinggevende en dat gaat niet vanzelf.
Dan zit het probleem niet in kennis. Dan zit het in jou. Daar helpt een coach. Kijk bijvoorbeeld naar business- en ondernemerscoaching.
Je zoekt branche-ervaring en netwerk: kies een mentor
Je begint in een nieuwe markt. Je wilt weten hoe je een bepaalde vergunning regelt, hoe de inkoop in jouw branche werkt of wie je moet kennen. Dat is kennis en netwerk. Daar heb je iets aan iemand die het al gedaan heeft.
Eerlijk is eerlijk: dan ben ik niet de beste keuze. Dan zoek je een mentor. Ervaren ondernemers uit je eigen netwerk, je branchevereniging of een mentorprogramma voor ondernemers kunnen dan beter passen.
Een combinatie
Vaak speelt het allebei. Je hebt een mentor voor de vakkennis en een coach voor jezelf. Dat bijt elkaar niet. Sterker nog: een coach kan je helpen om beter te gebruiken wat je mentor je vertelt. En om te kiezen welk advies wel en niet bij jou past.
Ben je eigenlijk vooral op zoek naar iemand die met je meekijkt als ondernemer én als mens? Dan zit je bij een coach die zelf ondernemer is vaak goed. Ik coach al meer dan 25 jaar ondernemers en ben zelf al meer dan 30 jaar ondernemer. Dat combineer ik in mijn coaching.
Zo kies je de juiste begeleider
Of je nu een coach of een mentor zoekt: het moet klikken. Dat merk je niet op een website, dat merk je in een gesprek. Plan dus altijd een kennismaking. Stel daar deze vragen:
- Wat is je achtergrond, en wat doe je wel en niet? Een goede begeleider is eerlijk over waar hij niet goed in is.
- Hoe werk je? Vooral vragen stellen, of vooral advies geven? Dan weet je of het een coach of een mentor is, wat er ook op de website staat.
- Wat verwacht je van mij? Begeleiding werkt alleen als jij ook iets doet.
- Hoe weten we of het werkt? Spreek af waar je aan het eind van het traject wilt staan.
- Kun je me confronteren? Je hebt niets aan iemand die alleen maar knikt.
En luister naar je gevoel. Durf je bij deze persoon eerlijk te zijn? Als het antwoord nee is, is het niet de juiste.
Veelgestelde vragen
Kan een coach ook adviseren?
Ja, soms. Een goede coach weet wanneer hij moet vragen en wanneer hij gewoon moet zeggen wat hij ziet. Maar het uitgangspunt blijft: jij vindt je eigen antwoord. Dan beklijft het ook.
Hoe lang duurt een traject?
Dat hangt af van je vraag en wat je wilt bereiken. Een mentorrelatie loopt vaak jaren. Een coachtraject is afgebakend, met doelen. Bij mij kies je uit een coachtraject van 6, 12 of 21 sessies van 1,5 uur, live of online. Er is ook een losse coachsessie. Zie mijn aanbod.
Kan coaching ook online?
Ja. Veel gesprekken kunnen prima via video. Lees meer over online business coaching.
Moet mijn coach ondernemer zijn?
Dat hoeft niet, maar het helpt wel als hij weet hoe het voelt om verantwoordelijk te zijn voor een bedrijf. Lees ook waarom ik als life en business coach werk.
Afsluiting
Coach of mentor? Zoek je kennis en netwerk, dan een mentor. Loop je vast in jezelf, dan een coach. En soms allebei. Het belangrijkste is dat je eerlijk bent over wat je echt nodig hebt.
Twijfel je wat bij jou past? Laten we het er gewoon over hebben. Plan een kosteloos kennismakingsgesprek. Ben je ondernemer in de regio Rotterdam? Lees dan ook business coach in Rotterdam: wat is het en wat levert het op?.
Lees ook: leren delegeren als ondernemer
